Prinsjesdag 2026: wat de begroting betekent voor mantelzorgers

Ruim 5,5 miljoen Nederlanders zorgen onbetaald voor een partner, ouder, kind of buur.¹ MantelzorgNL noemt hen de mensen die de zorg overeind houden. Volgens de vereniging is het algemeen belang pas gediend als de balans voor mantelzorgers behouden blijft, want de rekening is veel hoger als die balans wegvalt.

Wat er op tafel ligt

Het kabinet wil huishoudelijke hulp per 1 januari 2029 uit de Wmo halen.² Alleen voor de meest kwetsbare mensen zonder netwerk of geld blijft dan nog een mogelijkheid. Huishoudelijke hulp lijkt een bescheiden voorziening, maar het is een van de manieren waarop mantelzorgers tijd overhouden, overbelasting voorkomen en zorg kunnen combineren met werk en gezin. MantelzorgNL is daar kritisch over.³

Daar komt bij dat meerdere maatregelen samen zorgen voor een stapeling van kosten. Het gaat om een inkomensafhankelijke eigen bijdrage voor de Wmo, een eigen bijdrage voor wijkverpleging en jeugdzorg, en een hoger eigen risico.⁴ Ook is de drempel voor een plek in een verpleeghuis via de Wlz hoger geworden, waardoor mensen langer thuis blijven wonen met hulp van hun naasten. Er komt extra geld voor de ondersteuning van mantelzorgers, maar de druk verschuift naar de mensen die al zorgen: meer taken, meer regelwerk en hogere kosten.

Wat dit betekent voor de mensen om wie het gaat

Achter de cijfers zitten gezinnen. De dochter die na haar werk nog een uur rijdt om haar moeder te helpen. De partner die ’s nachts wakker wordt omdat de ander onrustig is. De ouders van een volwassen kind met een beperking, die zich afvragen hoe lang ze dit zo volhouden. Voor hen betekent elke extra kostenpost en elke voorziening die verdwijnt dat er minder ruimte overblijft.

Waar een mantelzorgwoning kan helpen

Een mantelzorgwoning is geen oplossing voor alles en geen vervanging van professionele hulp. Voor sommige gezinnen verandert het wel de situatie wezenlijk:

• Nabijheid zonder inwonen. De zorgvrager woont op het eigen erf, met een eigen voordeur en eigen ritme. Dat scheelt reistijd voor de mantelzorger en zorgt dat hulp snel bij de hand is.
• Zelfstandigheid en privacy voor beide kanten. Beide partijen houden hun eigen leefruimte, wat de druk op de relatie kan verlichten.
• Langer in de eigen omgeving. Nu de weg naar een verpleeghuis smaller wordt, is thuis blijven voor veel gezinnen geen keuze maar een noodzaak. Een woning op het erf maakt dat haalbaar zonder dat één huis alles moet dragen.
• Meer rust voor de mantelzorger. Wie dichtbij woont hoeft minder te reizen en minder te regelen. Dat geeft ruimte voor werk, kinderen en herstel.
• Flexibel. Een mantelzorgwoning is bedoeld voor de periode dat de zorg nodig is. Als de situatie verandert, hoeft er geen permanente verhuizing of ingrijpende verbouwing te volgen.

Realistisch blijven

Een mantelzorgwoning past niet bij elke situatie, elk perceel of elk budget. De regels verschillen per gemeente en veranderen de komende tijd mogelijk; kijk daarom ook eens naar het beleid in uw gemeente . Kijk eerst naar wat de zorgsituatie vraagt en wat er op uw erf mogelijk is. Professionele hulp, respijtzorg en ondersteuning blijven nodig, want een woning op het erf haalt de zorgtaak zelf niet weg.

Overweegt u een mantelzorgwoning voor uzelf of een naaste? Wij denken graag mee over wat er op uw situatie past.