Wet versterking regie volkshuisvesting

Op 1 juli 2026 is de Wet versterking regie volkshuisvesting in werking getreden.¹ Daarmee lijkt de vergunningvrije familiewoning een feit, maar de praktijk is genuanceerder. De concrete regels staan in het onderliggende Besluit, en dat gaat naar verwachting pas op 1 januari 2027 in. Tot die datum geldt de bestaande regeling.

Wat gaat er veranderen?

Nu mag u zonder vergunning alleen onder voorwaarden een mantelzorgwoning plaatsen, en dan moet er aantoonbaar mantelzorg zijn. De nieuwe regeling gaat verder:

• Familiewoning zonder zorgvraag. Op het achtererf kan een woning voor eerstegraads familie komen: ouders, kinderen, adoptieouders en -kinderen, en pleegkinderen van de bewoner. Denk aan ouders die alvast dichtbij willen wonen, of een volwassen kind dat geen betaalbare woning vindt.
• Geen mantelzorgverklaring meer. Een gemeente mag alleen nog om informatie vragen bij gerede twijfel over de mantelzorgbehoefte.
• Meerdere woningen op één erf. Dat kan, zolang het totaal binnen de toegestane oppervlakte blijft.
• Geen meldingsplicht. Het plaatsen van zo’n woning hoeft niet bij de gemeente gemeld te worden.²

Wanneer geldt dit voor u?

Zolang het Besluit nog niet definitief is, verandert er in de praktijk nog niets: tot 1 januari 2027 geldt de huidige regeling, met een aantoonbare mantelzorgbehoefte als voorwaarde voor een vergunningvrije plaatsing. Pas met het Besluit worden zaken zoals de toegestane oppervlakte en het maximaal aantal woningen per erf definitief vastgelegd.

Gemeenten kunnen in de tussentijd verschillend omgaan met deze overgangsperiode: sommige houden strikt vast aan de bestaande mantelzorgeis, andere voeren nu al een ruimhartiger beleid voor familiewoningen vooruitlopend op de nieuwe wet. Zo bieden Amersfoort , Borger-Odoorn , Overbetuwe en Dalfsen nu al ruimte voor een familiewoning zonder directe zorgbehoefte. Die verschillen per gemeente houden wij voor u bij op onze pagina beleid per gemeente , zodra het Besluit definitief is, werken we die informatie direct bij.

Wat betekent dit voor u

Of de aanleiding nu mantelzorg is of simpelweg de wens om dichtbij familie te wonen: een woning op het eigen erf blijft in beide gevallen dezelfde woning. Onze modellen zijn nu al geschikt voor beide situaties, en zijn aan te passen aan de indeling en grootte die bij uw gezin past.

Twijfelt u of uw situatie al onder de huidige regels valt, of wilt u alvast voorsorteren op de nieuwe wetgeving? Wij denken vrijblijvend met u mee en houden u op de hoogte zodra het Besluit definitief wordt.